Zabytkowa Kopalnia Srebra Tarnowskie Góry

Pod Tarnowskimi Górami, 40 metrów pod ziemią, rozciąga się labirynt korytarzy wydrążonych w skale przez górników na przestrzeni kilku stuleci. Zabytkowa Kopalnia Srebra to jedyna w Polsce podziemna trasa turystyczna prowadząca przez autentyczne wyrobiska dawnej kopalni kruszców srebronośnych. Od 2017 roku obiekt widnieje na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, co stawia go w jednym szeregu z Wieliczką czy Bochnią.

To nie jest zwykłe muzeum z gablotami. Tu schodzi się windą w głąb ziemi, idzie wąskimi chodnikami wykutymi w triasowych wapieniach i płynie łodzią przez zalane wodą fragmenty podziemnych tuneli.

Historia górnictwa srebra w Tarnowskich Górach

Wszystko zaczęło się w XVI wieku, gdy w okolicznych lasach odkryto złoża rud srebronośnych. Wieść o znalezisku rozeszła się błyskawicznie i w ciągu kilku lat na tym terenie powstało kilkaset małych kopalni. Srebro z Tarnowskich Gór docierało aż do Chin, gdzie wykorzystywano je do bicia monet. W XIX wieku, gdy złoża srebra się wyczerpały, zaczęto wydobywać cynk – w pewnym momencie tarnogórskie kopalnie dostarczały niemal połowę światowego zapotrzebowania na ten metal.

Górnictwo kruszcowe funkcjonowało tu przez kilka stuleci, pozostawiając po sobie rozległą sieć podziemnych korytarzy. Szacuje się, że łączna długość wszystkich wyrobisk w okolicy przekracza 200 kilometrów, choć większość z nich jest niedostępna i zalana wodą. Dla turystów udostępniono fragment tego podziemnego świata – zrekonstruowane wyrobiska z XVII i XIX wieku.

Niektóre ślady wydobycia surowców na terenie Tarnowskich Gór mogą pochodzić nawet z II wieku naszej ery, choć do niedawna sądzono, że najstarsze prace górnicze rozpoczęły się tu dopiero w XII wieku.

Co zobaczysz podczas zwiedzania kopalni

Zwiedzanie zaczyna się w budynku nadszybia, gdzie mieści się nowoczesna ekspozycja multimedialna. Można tu zobaczyć dawne narzędzia górnicze, lampy, kubły do wydobywania urobku, a nawet górniczą przenośną toaletę. Jeden z eksponatów to maszyna parowa z 1788 roku – pierwsza zainstalowana na Górnym Śląsku. Przed zejściem w dół warto obejrzeć krótki film wprowadzający w historię tarnogórskiego górnictwa.

Potem windą schodzi się 40 metrów w głąb ziemi. Temperatura w podziemiach przez cały rok wynosi około 10-12 stopni Celsjusza, więc nawet w środku lata przyda się kurtka.

Trasa prowadzi przez 1740 metrów podziemnych korytarzy. Większość zwiedzania odbywa się pieszo – idzie się chodnikami o różnej wysokości, niektóre mają zaledwie 140 centymetrów, więc trzeba się schylać. Wszyscy dostają kaski ochronne. Chodniki są oświetlone, a w kilku miejscach zainstalowano nagłośnienie odtwarzające autentyczne dźwięki pracy górników – stukot młotów, odgłos zawału, turkot wózków z urobkiem.

Najbardziej efektowny fragment to przejazd łodzią przez zalany wodą odcinek kopalni. Przez 270 metrów płynie się wąskim kanałem między szybami – cisza, chłód, krople wody sączące się ze sklepienia. Dla wielu osób to najciekawsza część zwiedzania.

Dla kogo jest ta atrakcja

Kopalnia przyciąga bardzo różne grupy. Rodziny z dziećmi doceniają przygodowy charakter wyprawy – zjazd windą w głąb ziemi i przejażdżka łodzią robią wrażenie nawet na nastolatku przyklejonym do telefonu. Trasa jest dostępna dla dzieci od 5 lat. Seniorzy też sobie radzą, bo windą eliminuje się problem schodów, choć trzeba być przygotowanym na około półtorej godziny chodzenia po nierównym podłożu.

Obiekt jest częściowo przystosowany dla osób z niepełnosprawnościami – jest winda, podjazdy, możliwość wypożyczenia wózka. Dla wózków inwalidzkich trasa nie jest jednak w pełni dostępna ze względu na nierówności chodników.

Miłośnicy historii techniki znajdą tu sporo do odkrycia. Przewodnicy opowiadają nie tylko o samym wydobyciu, ale też o systemie odwadniania kopalni – to właśnie ten unikalny system gospodarowania wodami podziemnymi był głównym powodem wpisu na Listę UNESCO. Warto też zajrzeć do Skansenu Maszyn Parowych, który znajduje się tuż obok budynku kopalni – wstęp jest darmowy, a kolekcja parowozów, lokomobili i maszyn wyciągowych robi wrażenie.

Praktyczne informacje – bilety i godziny otwarcia

Ceny biletów w 2026 roku:

• Bilet normalny – 84 zł
• Bilet ulgowy – 73 zł
• Bilet 60+ (dla seniorów powyżej 60. roku życia) – 73 zł
• Bilet rodzinny 2+1 – 219 zł
• Bilet rodzinny 2+2 – 292 zł

Dostępny jest też bilet łączony z pobliską Sztolnią Czarnego Pstrąga (kolejny obiekt UNESCO oddalony o około 3 kilometry) – pakiet kosztuje 145 zł i pozwala zaoszczędzić w porównaniu z zakupem dwóch osobnych biletów.

Godziny otwarcia: W sezonie letnim (kwiecień–październik) kopalnia jest otwarta codziennie w godzinach 9:00–17:00, ostatnie wejście o 16:00. W sezonie zimowym (listopad–marzec) obiekt działa od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00–15:00, ostatnie wejście o 14:00.

Zwiedzanie trwa około 100 minut i odbywa się wyłącznie z przewodnikiem w grupach. W skład trasy wchodzi film wprowadzający, wizyta w muzeum, przejście podziemnymi korytarzami i rejs łodzią.

Jak dojechać i gdzie zaparkować

Kopalnia znajduje się przy ulicy Szczęść Boże 81 w Tarnowskich Górach. Do miejscowości łatwo dojechać z autostrady A1 – wystarczy zjechać na węźle Tarnowskie Góry i jechać za brązowymi znakami turystycznymi. Z Katowic to około 30 kilometrów, z Gliwic jeszcze bliżej.

Przy kopalni jest duży bezpłatny parking na około 80 samochodów. W weekendy i w sezonie letnim bywa tłoczno, więc warto przyjechać wcześniej lub kupić bilety online z rezerwacją konkretnej godziny wejścia. W wakacje, szczególnie w weekendy, bez rezerwacji można czekać nawet kilka godzin.

Kiedy najlepiej zwiedzać i co jeszcze warto wiedzieć

Optymalny czas na wizytę to maj, czerwiec lub wrzesień. Wtedy jest mniej turystów niż w wakacje, a pogoda sprzyja zwiedzaniu okolicy. W lipcu i sierpniu, zwłaszcza w weekendy, bywa naprawdę tłoczno – sloty rezerwacyjne rozchodzą się tydzień, a czasem dwa tygodnie wcześniej.

Pod ziemią jest chłodno przez cały rok, więc nawet w upalne dni warto mieć kurtkę lub bluzę. Przyda się też wygodne, zamknięte obuwie na płaskiej podeszwie – podłoże bywa nierówne i miejscami mokre.

Na terenie kopalni działa restauracja i sklepy z pamiątkami oraz minerałami. Jest też sala kinowo-konferencyjna. Całe zwiedzanie z dojściem do skansenu zajmie około 2-3 godzin. Jeśli ktoś planuje też wizytę w Sztolni Czarnego Pstrąga (co naprawdę warto rozważyć), trzeba doliczyć kolejne 1,5-2 godziny plus czas na przejazd między obiektami.

Zabytkowa Kopalnia Srebra jest jedną z czterech Gwiazd Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego i od 2014 roku należy do Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH) jako Punkt Kotwiczny.

Warto pamiętać, że zwiedzanie odbywa się tylko z przewodnikiem w określonych godzinach, nie można zwiedzać na własną rękę. Bilety najlepiej kupować online na stronie kopalniasrebra.pl – wtedy ma się zagwarantowane miejsce w grupie o konkretnej porze. W kasie na miejscu też można kupić bilety, ale w sezonie może ich zabraknąć na dany dzień.